Τo λεξιλόγιο της βίας και οι εκπαιδευτικοί μας

Αναδημοσιεύουμε επίκαιρο άρθρο του Γιώργου Τσιάκαλου, ομότιμου καθηγητή Παιδαγωγικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, που δημοσιεύτηκε σήμερα, στην εφημερίδα «Αγγελιοφόρος της Κυριακής».
Ο κ. Τσιάκαλος, μας έκανε την τιμή, μετά από πρόσκληση των «Ανήσυχων Γονιών», να κάνει μια ομιλία στο 3ο Λύκειο Π.Φαλήρου, με θέμα «Βία ως κοινωνική συμπεριφορά και βία ως πολιτικό πρόγραμμα» την Παρασκευή 14/3. Είναι σίγουρο, ότι θα γίνει αφορμή για δημιουργική συζήτηση με τους μαθητές. Η ομιλία θα γίνει σε ώρα μαθήματος, οπότε δυστυχώς δεν θα μπορέσει να την παρακολουθήσει εξωσχολικό κοινό, αλλά ελπίζουμε να έχουμε σύντομα την ευκαιρία να ακούσουμε τον κ. Τσιάκαλο σε κάποια ανοιχτή εκδήλωση.

Το λεξιλόγιο της βίας και οι εκπαιδευτικοί μας

Του Γιώργου Τσιάκαλου, ομότιμου καθηγητή Παιδαγωγικής ΑΠΘ

Είναι πολλοί οι λόγοι που τα σχολεία μας μας πληγώνουν, με τον ίδιο τρόπο που «όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει». Ομως, όπως η τελευταία δεν είναι κόλαση αλλά, αντίθετα, σε ορισμένους τομείς σε σύγκριση με άλλες χώρες μας φαίνεται παράδεισος, έτσι και τα σχολεία μας. Αφορμή γι’ αυτές τις σκέψεις στάθηκε η Ημέρα κατά του Σχολικού Εκφοβισμού, την εβδομάδα που μας πέρασε.

Στη σχετική ημερίδα που έγινε στο πανεπιστήμιο* έπιασα κάποια στιγμή τον εαυτό μου να αναλογίζεται με σχετική χαιρεκακία και ταυτόχρονα υπερηφάνεια την έκπληξη ενός ξένου ερευνητή, που, στο πλαίσιο της καταγραφής φαινομένων βίας στα σχολεία της Ευρώπης, θα ερχόταν και στη δική μας χώρα. Τι θα περίμενε να δει στις αίθουσες και στις αυλές των σχολείων μας βλέποντας προηγουμένως τα κτίριά μας, τα προγράμματά μας, τις επιβεβλημένες από πάνω μεθόδους μάθησης και διδασκαλίας, τη σημασία των φροντιστηρίων στη ζωή των παιδιών μας και, τέλος, βλέποντας τη φτώχεια, την ανεργία και την αίσθηση έλλειψης προοπτικής σε ολόκληρη την κοινωνία σήμερα;

Η απάντηση είναι δεδομένη: χρησιμοποιώντας τις εμπειρίες του από άλλες χώρες και από τη σχετική βιβλιογραφία, θα θεωρούσε βέβαιο ότι μάλλον χρειάζεται κανείς όλο το αγγλόγλωσσο λεξιλόγιο της βίας και του εκφοβισμού για να μπορέσει να περιγράψει όσα θα περίμενε να δει και στη δική μας χώρα. Γιατί η βία και ο εκφοβισμός αποτελούν τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα στα σχολεία των χωρών της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, όταν τυχαίνει να κυριαρχούν συνθήκες όπως αυτές που περιέγραψα παραπάνω για τα δικά μας σχολεία και το κοινωνικό περιβάλλον τους. Και η «κανονικότητα» αυτών των φαινομένων, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, οδήγησε τις τελευταίες δεκαετίες στη γέννηση και ανάπτυξη ενός εξειδικευμένου λεξιλογίου που χρησιμοποιούν πια οι παιδαγωγοί για να περιγράψουν τα πολυποίκιλα φαινόμενα βίας στην κοινωνία και στη σχολική κοινότητα: vandalism, hooliganism, mobbing, bulluing, happy slapping, stalking, digital bullying, cyber bullying, bullycide είναι μερικοί από τους όρους αυτού του λεξιλογίου, που όλοι τους έχουν σημασία, επειδή αναφέρονται σε υπαρκτές εκφάνσεις της βίας και του εκφοβισμού στις σύγχρονες κοινωνίες των αναπτυγμένων χωρών.

Όμως στη δική μας σχολική πραγματικότητα, παρά τις απόλυτα δυσμενείς εκπαιδευτικές και κοινωνικές συνθήκες, ελάχιστοι από αυτούς τους όρους μπήκαν στην καθημερινή μας γλώσσα, καθώς τα αντίστοιχα φαινόμενα δεν απέκτησαν έντονο και διαρκή χαρακτήρα. Κι αυτό είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, αλλά ο σημαντικότερος παράγοντας –σ’ αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία- είναι οι εκπαιδευτικοί μας. Γι’ αυτό αναρωτιέμαι: δε θα έπρεπε, τουλάχιστον σ’ αυτόν τον τόσο σημαντικό τομέα, να αναγνωριστεί και από επίσημα χείλη το πολύτιμο έργο τους; Πριν, ίσως, να είναι πολύ αργά.

——————-
* Σημείωση: το υλικό της εκδήλωσης με θέμα: «Η πρόληψη του εκφοβισμού και της βίας για ένα σύγχρονο, ανθρώπινο και δημοκρατικό σχολείο» που μεταδιδόταν ζωντανά, μέσω διαδικτύου, από την κεντρική ιστοσελίδα του Α.Π.Θ. τώρα είναι αποθηκευμένο και διαθέσιμο στο σύνδεσμο http://www.auth.gr/video/16815
Διαθέσιμη είναι μόνον η η πρωινή ζώνη και όχι τα 10 απογευματινά εργαστήρια.
 
Επισκεφθείτε ακόμη, το Διαδραστικό Εκπαιδευτικό Εργαλείο για την αντιμετώπιση του Σχολικού Εκφοβισμού, εδώ
 
Advertisements
This entry was posted in Κείμενα, Παιδεία, εκφοβισμός, ενδοσχολική βία and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s